DOSHMANZEYARI

سردبیر عصر دنا  به جرم افشاگری  فساد اداری  در یکی از ادارات استان کهگیلویه و بویراحمد به دادگاه فرا خوانده شد و موجی از نگرانی را در بین اهالی رسانه بوجود آورد. احضار ضرغام علیبازی خبرنگار حرفه ای و سردبیر چندین  نشریه و مجله استانی در حالی صورت می گیرد که وی در نزد همکاران رسانه ای  به درستکاری و حرفه ای بودن  شهره است. مدیر وب سایت ایل بزرگ دشمن زیاری برای این خبرنگار برجسته آرزوی توفیق دارد زیرا معتقد است حرکت وی شجاعانه و درخور تحسین است. 

اسفندیار دشمن زياري 

متولد کازرون (برج سوخته شاهپور)، 10/3/۱۳۳۷

دکترای تخصصی ((Ph.D مدیریت آموزشی  

عضو هیأت علمی دانشگاه هوایی شهید ستاری

تحصیلات

1349    ششم ابتدایی از دبستان ایزدی انارستان شاهپور

۱۳۵۳    سوم متوسطه از دبیرستان های شيخ ابواسحق و شاكر ( مطهری) کازرون

1355    دیپلم الكترومكانيك از شرکت ري‌تيان آمريكا در نیروی هوایی

1366    دیپلم اقتصادی اجتماعی از دبیرستان سعادت بوشهر(شبانه) 

1371     کارشناسی علوم تربیتی - گرایش مدیریت و برنامه‌ريزي آموزشی از دانشگاه علامه طباطبائی تهران)

1374      کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی

1385     دکترای تخصصی ((Ph.D مدیریت آموزشی از دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات

دوره های تخصصی

1353     زبان انگلیسی تا سطح دیپلم در نیروی هوایی ارتش

1354     الکترونیک از ac و dc  تا سطح wave shape (موجهای بلند)

1354      سیستم ژنراتورهای برق موشکی هاگ

1355      تکمیلی الکترومکانیک موشک هاگ در نمایندگی شرکت ری تیان

مرتبه علمی

 1374    مربی و عضو هیأت علمی دانشگاه هوایی شهید ستاری با حکم رسمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

1386     استادیار پایه 16

تأليفات

کتاب

آموزشهای صنعتی، حسابداری مالیاتی، اصول و مبانی مدیریت و سرپرستی، و کنترل و تنظیم بودجه دولتی (زیر چاپ)

مقالات

۱۳۷۴   تفاوت بین administration وmanagement ، فصل‌نامه علمی- پژوهشی مطالعات مدیریت، شماره 14و 15. ص.ص 95-103

۱۳۷۵  تأمین نیروی شایسته برای آموزش و پرورش- استخدام معلم با کاربرد روش سیستمی، فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت در آموزش پرورش، شماره 11. ص.ص 35-40

۱۳۸۰  کاربرد نیازسنجی آموزشی در صنعت، شرکت ایرانخودرو سازه (شرکت عمرانی)

 ۱۳۸۲   چرا شش زیگما؟  کارآمد، نشریه داخلی ایرانخودرو

1382   تفاوت ماهیتی روش‌های شش زیگما و یادگیری کنشی در فرایند عملیات – کارآمد، نشریه داخلی ایرانخودرو

1383  ضرورت ساخت مدل بومی مهارت آموزی برای صنایع خودرو سازی در ایران، (مجموعه مقالات همایش جایگاه و نقش آموزش در صنعت. برگزار کننده شرکت ایران خودرو، آذر ماه)

1384  گسترش تجارت الکترونیک و موانع پیش روی آن در ایران: ارائه شده در سمینار ict (برگزارکننده وزارت اقتصاد و دارایی، وزارت دفاع  و دانشگاه مالک اشتر، اردیبهشت)

مشاغل اجرایی آموزشی

1353     استخدام در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی با درجه گروهبان دومی فنی

1355     خدمت در یگان‌های موشکی هاگ تا سطح سر متخصصی

1368 تا 1374  مسؤولیت افتخاری در بخش طرح و تحقیقات جهاد دانشگاهی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی

از 1374 تا 1381 مدیر نظارت و ارزشیابی دانشگاه هوایی شهید ستاری

۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸ مسؤول واحد ارزشیابی اداره کل ایثارگران وزارت علوم

 از 1381 تا 1383 جانشین معاونت آموزش، دانشگاه هوایی شهید ستاری

1382     معاون اداری و مالی و عضو هیأت مؤسس دانشگاه جامع علمی- کاربردی (مرکز علامه طبرسی)

1383     رئیس حوزه برگزاری آزمون سراسری دانشگاه‌ها (حوزه غرب تهران)

از  1383  مدیر گروه حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی

از 1383   مسؤول ستاد مشاوره تحصیلی و روانی مرکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست   بيت‌القرار حضرت زهرا (س) – پیکان شهر تهران

1383     بازنشسته با درجه سرهنگ تمامی از دانشگاه هوایی شهید ستاری

    از 1384   رئیس آموزشکده فنی دانشگاه آزاد اسلامی سما اندیشه

از 1384   بازرس تعاونی رفاه‌گستران کوثر (وابسته به مراکز خیریه)

1385      استاد نمونه دانشگاه هوايي شهيد ستاري

1386     ریس هیئت مدیره شرکت خدمات فنی و مهندسی صنعت گستران سپهر پاسارگاد

عضویت در مراکز علمی

1374     عضو هیأت علمی وزارت علوم با حکم رسمی

از 1375 مسول و عضو پنل های مختلف در سمینار‌ها

۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸ مشاور اداره کل ایثارگران وزارت علوم

۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸ عضو ستاد برگزاری دوره‌های کنکور دکتری و کارشناسی ارشد رزمندگان

از 1382  عضو هیأت علمی دانشگاه جامع کاربردی ایران

1383     عضو کمیته علمی همایش جایگاه و نقش آموزش در صنعت (ايران‌خودرو)

از 1385  عضو شورای عالی آموزشی سازمان سما

 ۱۳۸۵    عضو هیأت داوران انتخاب مراکز آموزش نمونه دانشگاه جامع علمی- کاربردی ایران

تدریس

از 1372      دروس روش تحقیق، سنجش و اندازه‌گيري و ارزشیابی آموزشی، راهنمايی و مشاوره شغلی و تحصیلی، مبانی روان‌شناسی، روان‌شناسی رشد کودک و نوجوان، مبانی و اصول مدیریت آموزشی، مدیریت منابع انسانی، مبانی و الگوهای مدیریت اسلامی، آمار و کاربرد آن در روان‌شناسی، علوم تربیتی و مدیریت، برنامه‌ريزي توسعه منطقه‌اي و آموزشی، کنترل و تنظیم بودجه دولتی و شرکت‌ها و ... در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه‌هاي علامه طباطبائی، هوايی شهید ستاری، امام علي(ع)، پیام نور، آزاد اسلامی (واحد جنوب، واحد مرکز، تهران سما)، مراکز ضمن خدمت آموزش و پرورش

سمینار

 از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ سنجش و اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی (مدیران و معلمان دبیرستان‌ها و هنرستان‌های فنی و حرفه ای مناطق 18، 9 و..  آموزش و پرورش تهران)

۱۳۷۶     روش‌های اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی (دوره‌های روش معلمي ویژه استادان دانشگاههای تهران)

۱۳۷۶     روش هدایت پایان نامه‌های تحصیلی فنی و مهندسی برای اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها (محل برگزاری دانشگاه هوایی شهید ستاری)

۱۳۷۸     آموزش مسائل جوانان و نوجوانان به اولیا و مربیان (انجمن اولیا و مربیان در مناطق مختلف آموزش و پرورش – 9، 11، 18 و....)

۱۳۷۹     سلسله مراتب نیازهای انسانی -  کاربرد روانشناسی در صنعت (بنیان موتورز تبریز)

۱۳۸۱     استرس و امتحان (دانش آموزان و خانواده‌هاي آنها، منطقه 5 تهران)

۱۳۸۲    فرایند عملی یادگیری کنشی (action learning) در صنعت (ایران خودرو)

۱۳۸۳    کاربرد شش زیگما در صنعت خودروسازی (خودروسازان فتح)

۱۳۸۳    آشنایی با فرایند شش زیگما برای مدیران میانی صنعت(موسسه مشاوران مدیریت)

۱۳۸۳    نقش یادگیری کنشی (action Learning) در نظام‌های آموزشی- هفته پژوهش وزارت آموزش و پرورش(منطقه 9 تهران)

۱۳۸۳    پیوند آموزش و صنعت ایران خودرو (مرکز آموزش)

1383   جایگاه و نقش آموزش در صنعت، کارکنان شرکت ایران خودرو همراه با دکتر مصطفی نیکنامی و دکتر حسن شعبانی از دانشگاه علامه طباطبایی، مرحوم دکتر محمد علی طوسی از مرکز آموزش مدیریت دولتی و دکتر ابراهیم زاده از دانشگاه پیام نور(به عنوان عضو کمیته علمی همایش و دبیر اجرایی)

کارگاه‌هاي آموزشی

۱۳۷۶  روش‌های تحقیق در علوم فنی و مهندسی و ارزشیابی، اندازه‌گیری و آزمون‌سازی (اعضاي  هیأت علمی دانشگاه هوایی شهید ستاری)

۱۳۷۹  آموزش ارگونومی- بهداشت محیط، صدا و ...(بنیان موتورز تبریز)

۱۳۸2۱  اندازه‌گیری کیفیت و  اثربخشی آموزش‌های صنعتی (ایران خودرو)

1385   روشهای سنجش و ارزشیابی آموزشی برای استادان دانشگاه جامع علمی کاربردی – (مرکز علامه طبرسی)

طرح‌ها

   تدوین دستورالعمل نظارت و ارزشیابی دانشگاه هوایی شهید ستاری

۱۳۷۴  طراحی و ساخت پرسشنامه هنجار شده عملکرد استادان دانشگاه (هوایی شهید ستاری)

۱۳۷۵   تدوین دستورالعمل برگزاری دوره‌های تخصصی فنی و مهندسی کارکنان نهاجا

۱۳۷۵   طراحی و ساخت پرسشنامه نحوه برگزاری دوره‌های کار آموزی (هوایی شهید ستاری)

۱۳۷۶   تدوین دستورالعمل رفاهی و معیشتی اعضاي  هیأت علمی دانشگاه‌ها (معاونت امور دانشجویی وزارت علوم)

۱۳۷۶   تدوین دستورالعمل راهنمایی و مشاوره تحصیلی، روانی و اداری برای استادان راهنمای دانشگاه هوایی شهید ستاری

۱۳۷۷   طرح ایجاد مراکز مشاوره و روان درمانی دانشجویان ایثارگر و شاهد وزارت علوم

۱۳۷۸   طرح ایجاد مراکز مشاوره کارگران بخش صنعت (جهاد دانشگاهی)

۱۳۷۸   طراحی و ساخت پرسشنامه‌های عملکرد استادان کارگاه‌های فنی و مهندسی بر مبنای ارزشیابی عملکردی (دانشگاه هوایی شهید ستاری)

طرحهاي پژوهشي

۱۳۷۱  بررسی نگرش دانشجویان علوم تربیتی نسبت به رشته تحصیلی خود در سال تحصیلی (دانشگاه علامه طباطبایی – دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی)

۱۳۷۳  بررسی علل گرایش جوانان به اعتیاد (جهاد دانشگاهی)

۱۳۷۴  هنجاریابی پرسشنامه توصیف جو سازمانی ‌هالپين و کرافت (OCDQ) به‌منظور اندازه‌گيري جو سازمانی مراکز آموزشی (www.irandoc.ac.ir)

۱۳۷۵  بررسی و ارزشیابی عملکرد اعضاي هیأت علمی دانشگاه هوايی شهید ستاری

۱۳۷۷  ارزشیابی نحوه برگزاری دوره‌هاي کنکور کارشناسی ارشد ایثارگران و رزمندگان (دانشگاه علم و صنعت)

 ۱۳۷۸  بررسی نگرش کارکنان کارخانه خودروسازی بنیان موتورز تبریز نسبت به شغل و مدیریت

۱۳۷۸  بررسی وضعیت کارآموزی دانشجویان فنی مهندسی با تأکید بر رويكرد‌هاي practicum و externship (مراکز متولی کارآموزی نيروي هوايی)

۱۳۷۹  بررسی وضعیت تحصیلی دانشجویان فنی و مهندسی دانشگاه هوايی شهید ستاری (نرخ افت، نسبت خروجی به ورودی و...)

 ۱۳۷۹  بررسی تأثیر رفتار والدین بر پیشرفت تحصیلی فرزندان

۱۳۸۱  نيازسنجي آموزشی مشاغل (کارفرما: شرکت ایران خودرو سازه)

از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ بررسی صنایع جهانی به منظور ارائه مدل مناسب مهارت‌آموزي برای کارکنان

کارخانه

۱۳۸۲  آشکارسازي نقاط ضعف و قوت فرهنگ ایران و دلایل وجود نقاط ضعف (دانشگاه علامه طباطبایی)

۱۳۸۲  گذری بر فرهنگ بومی منطقه شاهپور کازرون (واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی)

۱۳۸۵   طراحی مدل مهارت‌آموزی کارکنان در صنایع خودروسازی برای نخستین بار در ایران

فعاليتهاي جانبي:

حضور در مناطق عملیاتی دفاع مقدس و ... از آغاز تا پایان جنگ (۶۳ ماه و مجروحیت شیمیایی در جزیره مجنون)

نگارش سلسله مقالاتي در حوزه سياسي و ورزشي در روزنامه ورزشی - اجتماعی پیام آزادی

از 1382  عضو هیأت مؤسس و هیأت مدیره مؤسسه خیریه حضرت زهرا (س) (تهران - پیکان شهر)

 سرانجام پس از آنکه نسخه ماقبل چاپ کتاب تاریخ سیاسی- اجتماعی ایل دشمن زیاری آماده شد سه نفر از بهترین ویراستاران  که از جمله اساتید دانشگاه شیراز می باشند زحمت ویرایش این اثر نفیس را کشیدند و کتاب به زودی  برای چاپ آماده خواهد شد. کتاب تاریخ سیاسی- اجتماعی ایل دشمن زیاری  تالیف و گردآوری امیدآرین مهر به همراه فضل الله احمدی و الف - احمدی  با همکاری و راهنمایی بزرگان و اندیشمندان  این ایل بزرگ در ۴۵۰ صفحه و به همراه عکسهای جالب و اسناد مرتبط  شرح تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایل بزرگ دشمن زیاری در سه استان فارس- کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان تالیف و گردآوری شده است که  از نظر جامعه شناسی (مردم شناسی) نیز اثری قابل اعتنا است.

هنگام آمدن سپاه "نادرشاه" افشار به منطقه ی کهگیلویه، نوئی ایل بزرگ و مقتدر کوه گیلویه(کهگیلویه) بوده و "کاظم خان" در رأس آن قرار داشته است.

ایـل نشـیمن گپی کاظم خان لر        نهاش و دامور کلو، دینداش و مله گل

گپو و گپی = بزرگ /نهاش= جلو و پیش/نشیمن=باشکوه/دینداش=عقب،دنباله

یعنی: ایل کاظم خان لر، ایل باشکوه و بزرگی است که هنگام کوچ جلوی آن در "دامور کلو" و دنباله و عقبش در"مله گل" است.

"کاظم خان نوئی" فصل ییلاق را در "مارگون" و فصل قشلاق را در حدود پلی(ضرغام آباد کنونی) می گذراند.

"پلی" نام "ضرغام آباد کنونی" است و گویند وقتی بنای قلعه ی آنجا تمام شد گوساله ای قربانی کرد.

"گوساله" را ""pel گویند، به همین سبب قلعه را پلی(peli) نام نهادند.

 نکته: ضمناً مردم استان ک.ب به گاو نر، پلو(Pelo)  می گویند.

ییلاق کاظم خان لر= مارگون

قشلاق کاظم خان لر= پلی

"کاظم خان" با نیروهای عشایری خود به سپاه "نادرشاه افشار"  پیوسته و در لشکر کشی های او در خطه ی "فارس و خوزستان" حضور داشته است.

"نادر" پس از قلع و قمع یاغیان،دستور بازداشت "کاظم خان" را صادر کرد، آنگاه "پس از سه روز" او را به حضور خواند و گفت:  کاظم،برای این زندانیت کردم تا طعم زور و قدرت بالادست را چشیده باشی،زیرا می خواهم به تو منصبی بدهم.اکنون به پاس خدماتی که انجام داده ای،منصب بِیگلَر بیگی(بزرگ بزرگان) از "کازرون تا دزفول" و از "اصفهان تا دروازه ی بوشهر"را به تو می دهم.

معلوم نیست که داستان زندانی شدن "کاظم خان" درست است یا ساخته و پرداخته ی مردم کهگیلویه،امّا بهرحال این امر واقعیّت دارد که"ایل نوئی" از هوادران "نادر شاه افشار" بوده و شاید به همین سبب مورد بغض و کینه ی "شاهان قاجار" واقع شده است.

حوادثی که بر "خان های ایل نوئی" گذشته است و همزمانی آنها با به قدرت رسیدن قاجار این فرضیه را تقویت می کند.

بعد از درگذشت "کاظم خان" پسرش "هادی خان" جانشین پدر می شود.

و بعد از "هادی خان" نوبت به "محمدعلی خان" می رسد.

و بعد از او "محمدجعفر"، خان می شود.

به خانی رسیدن "محمدجعفر" مقارن است با جلوس "فتحعلی شاه" برادر زاده ی  "آقا محمدخان قاجار" ؟!.

بنابه دلائلی نامعلوم "پسران عبدالرحیم" ، "محمدجعفرخان" را در قلعه ی گل(قله ی گل) کشتند.

"محمدجعفرخان" که کشته می شود،برادرش "محمدشفیع خان نوئی(م شفی خان نویی)" جانشین او می شود.

از "محمدجعفرخان" فرزندی به نام "محمدعلی" باقی ماند که تحت سرپرستی "محمد شفیع خان" قرار گرفت.

می گویند "محمدشفیع خان" پسر برادرش،"محمدعلی" را بسیار عزیز می داشت و بیشتر از فرزندان خود به او توجّه می کرد تا فقدان پدر را احساس نکند و دلش نشکند.او همیشه به "سر محمدعلی" قسم می خورد.

"محمدعلی" بزرگ شد و چابک سوار ماهری از آب درآمد.

"محمدعلی" در مسیر "سوق" به "پلی" راه عمویش یعنی "محمد شفیع خان نوئی" را می بندد و از فاصله ی چندصد متری اسب خود را به تاخت در آورد و با شلیک از "تفنگ برقی دولول"،عمو را از پا در می آورد و سپس خود را "خان" اعلام می کند.

به محض کشته شدن "محمدشفیع خان نوئی" ، فرزندش "محمدخان" از "پلی"  به " آرو" فرار می کند و به "حسین خان آروئی" پناه می برد.

یکی از 9 فرزند "کامرتضی" به عنوان نوکر ، همراه  محمدخان(پسر محمدشفیع خان)  بوده است.

8 فرزند دیگر "کامرتضی" در "پلی" می مانند و به خدمت خود به خان جدید(محمدعلی خان فرزند محمدجعفرخان) ادامه می دهند.

"6 سال" می گذرد،"محمدخان" که هم از اقامت طولانی خود نزد خان آرو(حسین خان آروئی) خسته می شود و هم از بی قصاص ماندن خون پدر(م شفی خان نوئی) احساس سرافکندگی می کند،توطئه ای طرح می کند.

محمدخان(پسر محمدشفیع خان) روزی به نوکرش(پسر کامرتضا) می گوید: فلانی اگر کسی پیدا شود که پسرعمویم محمدعلی خان(فرزند محمدجعفرخان) را بکشد ، هرچه از من بخواهد به او خواهم داد.

نوکرش(یکی از 9 فرزند کامرتضا) با هیجان می پرسد: هرچه بخواهد؟!

جواب می شنود: آری

نوکر سؤال خود را تکرار می کند: به! خان ایگی هر چه بخی؟! ( یعنی: خان داری میگی هر چه بخوام؟! )

خان دوباره جواب مثبت می دهد.

نوکر: خان بگو به مزار م شفی خان.  (یعنی: خان به قبر پدرت،محمدشفیع خان قسم بخور )

خان: به قبر محمدشفیع خان نوئی قسم،که هر چه بخواهی به تو می دهم.

نوکر گفت: زن کوچک تو را می خواهم! J "

خان قسم خود را تکرار می کند.(دوباره قسم می خورد که این کار را انجام دهد.)

ماجرای طرح توطئه:

 نوکر(یکی از 9فرزند کامرتضی) و محمدخان(پسر محمدشفیع خان) اینجور نقشه ریختند که "سر سفره ی ناهار" وقتی "محمدخان" به نوکر دستوری می دهد، نوکر نافرمانی کند تا بدین گونه بهانه ای دستش دهد تا جلوی همگان او را مورد ضرب و شتم قرار دهد چون داستان چنین ماجرائی زود پخش می شود بی شک به گوش پسرعموش محمدعلی خان(پسر محمدجعفرخان) نیز می رسد.

وقتی زمان مقرر فرا رسید طبق ادامه ی نقشه ی قبلی، نوکر به سوی مقر "محمد علی خان" پناه می برد و با طرح درخواست نوکری کردن،خان را قانع می کند که بذارد پیش "8 برادر دیگرش" آنجا به نوکری مشغول شود.

ابتدا "محمدعلی خان" به اون شک کرده و می گوید: می دونم که پسرعموم محمدخان، تو را برای کشتن من فرستاده است.ولی وقتی نوکر می گوید اگر مرا به عنوان نوکر نمی خواهی می روم جای دیگر،شاید خان گیر نیاید ولی نوکری کردن که پیدا می شود، "محمدعلی خان" او را به نوکری قبول می کند.

دیری نمی گذرد که نوکر با استفاده از فرصت کشیک شبانه،با گلوله ای به زندگی خان(محمد علی خان) خاتمه می دهد و همان شب به " آرو " فرار می کند تا مژده را به "محمد خان" برساند.

محمدخان(پسر محمد شفیع خان) به "پلی" رفت و خان شد و به وعده ای هم که به نوکر داده بود با رعایت تشریفات شرعی، وفا کرد(زن کوچکش را به عنوان پاداش به عقد او درآوردL).

"محمدخان" پس از آن، به "کشتار دسته جمعی" کسانی که با "محمدعلی خان" همکاری کرده بودند،دست زد. از جمله ی کشته شدگان،به کسانی چون میر جانمراد شیخ هابیلی(شیخویلی) - سید جانباز نورالدینی(جونباز) - شیخ علی عسکر تیر آبگونی(تیروگونی) می توان اشاره کرد ......

منبع:  حکومت،سیاست و عشایر(از قاجار تا کنون) اثر عزیز کیان وند(رخش خورشید)

 چاپ 1989 میلادی(1368 هجری) – انتشارات عشایری تهران

سید محمد موحد متولد راک دشمن زیاری نماینده ۵ دوره مجلس شورای اسلامی بی شک یکی از محبوبترین و مردمی ترین چهره های لر و جنوب ایران است. فردی که با قاطعیت تمام نماینده مردم شهرستانهای کهگیلویه- گچساران- بهمئی و بهبهان و آقاجری در مجلس شورای اسلامی شد.  من در این  نوشتار فقط به برخی خصوصیات اخلاقی ایشان اشاره می کنم:

۱- لرها را خیلی دوست دارد و تعصب دارد به این قوم

۲- از غیبت کردن و غیبت شنیدن سخت متنفر است

۳- نخبگان را دوست دارد

۴- توجه خاصی به محرومین دارد

۴- ساده و بی تکلف و مردمی است

۵- علاقه ای به  حاشیه و جنجال ندارد

۵- جدی اما خیلی مهربان است

۶- انسان متشرع و دینی است

 و.......

دشمن زیاری  کیست؟کجاست؟

 ۱.    از شعب طايفه جاکي ، از تيره چهاربنيچه ، از طوايف کوه کيلويه فارس . مرکب از 700 خانوار است و به دو شعبه منقسم ميشود، الياسي و گشتاسبي .(از جغرافياي سياسي کيهان ).

۲.     سومين طايفه از طوايف ممسني فارس است مرکب از 1500 خانوار، و اين غير از دشمن زياري طوايف کوه کيلويه است . (از جغرافياي سياسي کيهان).

۳.     نام يکي از دهستانهاي پنجگانه بخش فهليان و ممسني شهرستان کازرون . اين دهستان در جنوب شرقي بخش واقع است ، زمين آن کوهستاني و رودخانه شش پير يا دشمن زياري تقريباً از وسط آن جريان دارد. هواي آن در قسمت هاي شمالي معتدل مايل به سردي و در قسمت هاي جنوبي و جنوب غربي گرم است به طوري که قسمتي از اهالي قراي جنوبي در تابستان به نواحي شمالي تغيير محل مي دهند. آب مشروب و زراعتي از رودخانه دشمن زياري و چشمه سارهاي متعدد تامين مي گردد. محصولات عمده عبارتند از: غلات ، برنج ، حبوب و لبنيات . اين دهستان از 45 آبادي بزرگ و کوچک تشکيل يافته و نفوس آن در حدود 11200 تن مي باشد و قراي مهم آن عبارتند از کلاه سياه ، درک ده گپ ، سرنجلک ، بابا صالحي ، هرايجان بالا و پائين و قلعه آقاخان . قريه علي آباد مرکز دهستان محسوب ميگردد. (از فرهنگ جغرافيائي ايران ج 7)

۴.     دهي از دهستان بيضا از بخش اردکان شهرستان شيراز. سکنه آن 413 تن . آب آن از چشمه . محصول آنجا غلات ، حبوب ، ميوه جات و چغندر. (از فرهنگ جغرافيائي ايران ج 7)

۵.     نام يکي از دهستانهاي بخش کهکيلويه شهرستان بهبهان است . اين دهستان بين دهستان بويراحمد سرحدي و بويراحمد سردسير و دهستان طيبي سرحدي واقع شده است . اراضي آن کوهستاني و هواي آن سردسير مالاريائي است . از 38 آبادي بزرگ و کوچک تشکيل شده ، جمعيت آن در حدود5000 تن است . قراي مهم آن عبارتند از: ده چل دم عباسي و زيرنا. و مرکز دهستان قلعه کلات است . آب آن از رودخانه و چشمه تامين ميگردد. محصول عمده آن غلات ، برنج ، پشم و لبنيات است . ساکنان آن از تيره هاي مختلف دشمن زياري مي باشند. (از فرهنگ جغرافيائي ايران ج 6)

دشمن زيارى منطقه‌اى است پوشيده از تپه و ماهور و کوهستانى به‌وسعت حدود ۸۰۰ کيلومتر مربع با جمعيت تقريباً ۲۵،۰۰۰ نفر که به‌طور رسمى در هر کيلومتر مربع آن ۳۰ نفر زندگى مى‌کنند. 

ايل دشمن زيارى از ۹ طايفه تشکيل شده است. دشمن زيارى‌ها علاوه بر دامدارى به زراعت به ‌ويژه زراعت برنج اشتغال دارند، به‌همين جهت بخشى از جمعيت آنان تابستان‌ها براى زراعت برنج در گرمسير مى‌مانند، بقيه نيمه کوچ‌نشين هستند و ييلاق - قشلاق مى‌کنند تابستان‌ها مدت ۴ ماه به سردسير مى‌روند و از اوايل مهر باز مى‌گردند، فاصله ميان سردسير و گرمسير را مدت ۱۵ تا ۲۰ روزه طى مى‌کنند 

• آرش كمانگير
• پیروز نهاوندی یا ابولوءلوء (سردارایرانی در دوران ساسانی و صدر اسلام)
• کریم خان زند (سرسلسله پادشاهی زندیه)
• لطفعلی خان زند
• ابوالفتح خان زند
• زکی خان زند
• صید مراد خان زند
• علی مراد خان زند
• علیمردان خان بختیاری
• ابوالفتح خان بختیاری
• علیمردان خان دوم بختیاری
• شاه وردی خان لر
• باقرخان امرايي
• مهرعلي خان حسنوند
• حسين قلي خان پاپي
• مهدی خان اورک
• آعلیداد خدر سرخ
• کی لهراس بویر احمدی
• محمد تقی خان بختیاری
• حسینقلی خان بختیاری
• سردار اسعد بختیاری (فاتح تهران و رییس شورای بهارستان در جنبش مشروطه)
• نجفقلی خان بختیاری صمصام السلطنه(نخست وزیر دولت مشروطه)
• سردار مظفر بختیاری (از فرماندهان جنبش مشروطه)
• جعفر خان سردار بهادر(ازفرماندهان جنبش مشروطه و وزیر جنگ)
• سردار مفخم بختیاری (از فرماندهان جنبش مشروطه)
• سردار بی بی مریم بختیاری (دختر ایلخانی و فرمانده یک تیپ از سپاه بختیاری)
• جعفر قلی خان بابادی
• علی قلی خان زلقی
• هوشنگ خان اعظمی بیرانوند
• امیر بهمن خان اسدی

 برخی ادبا و شاعران

• باباطاهر عريان
• ملا پريشان
• فخرالدین اسعد گرگانی (شاعر داستان پرداز سده پنجم هجری، زاده و اهل ملایر)
• قیصر امین پور
• عبدالحسین زرین کوب
• سید جعفر شهیدی
• مهرداد اوستا
• حسین پژمان بختیاری
• داراب افسر بختیاری
• یوسفعلی میرشکاک
• سیدعلی صالحی
• هوشنگ چالنگی
• هرمز علیپور
• رشید کاکاوند
• فریده چراغی

 برخی شخصیت‌های سیاسی در زمان رژیم پهلوی

• ملکه عصمت الملوک دولتشاهی
• شهبانو (ملکه) ثریا اسفندیاری بختیاری
• تیمسار تیمور بختیار
• دکتر شاهپور بختیار

برخی شخصیت‌های سیاسی نظام جمهوری اسلامی

• محسن رضایی
• مهدی کروبی
• علی فلاحیان
• علی یونسی
• فاطمه کروبی
• فرهاد نظري
• زهرا رهنورد

 برخی شخصیت‌های علمی

• پروفسور توفیق موسیوند (اولین مخترع و پیوند زننده قلب مصنوعی در جهان)
• پروفسور کرم زاده
• دکتر لاله بختیار (اسلام شناس و مترجم قرآن به انگلیسی، فیلسوف)
• استاد پرویز ورجاوند
• دکتر زهرا رهنورد
• پروفسور مکوندی
• دکتر ابوالقاسم بختیار(اولین پزشک ایرانی فارغ التحصیل از آمریکا)
• دكتر علي ملك حسيني زننده نخستين پيوند كبد در ايران از فرد زنده به زنده و پدر پيوند كبد در ايران
• دكتر امين اله نيك اقبال جراح بيماريهاي نادر چشم قرينه و پيوند چشم در دنيا
• پروفسور منوچهر چگني (رئیس مركز تحقيقات پلاسما و ليزر ايران)

 برخی کارگردانان و هنرپیشه‌ها و مجری و گزارشگرها

• مسعود جعفری جوزانی
• سحر جعفری جوزانی
• علی دهکردی
• رودی بختیار (مجری و گزارشگرCNN & FOXNEWS)
• جمشید چالنگی (روزنامه نگار سابق و مجری- کارشناس صدای آمریکا)
• فاطمه گودرزی
• آزیتا حاجیان
• حسین یاری
• شهره لرستانی
• علیرضا اسیوند
• بهنوش بختیاری
• حدیث فولادوند
• حسين پناهي
• احمد رافت (روزنامه‌نگار مشهور و رییس اتحادیه روزنامه نگاران ایتالیا)
• نعمت الله اسدالهی (بازیگر نمایشنامه نویس و کارگردان تاتر)
• محمد میر (گوینده رادیو)

ورزشکاران

• صفر ایرانپاک
• آرش میراسماعیلی(قهرمان جودوی جهان)
• شاهین نصیریان
• سهراب بختیاری زاده
• مسعود مصطفی جوکار (قهرمان کشتی، نایب قهرمان المپیک، عضو تیم ملی)
• میثم مصطفی جوکار (قهرمان کشتی، قهرمان جهان، عضو تیم ملی)
• صادق گودرزی (قهرمان کشتی، قهرمان آسیا و جهان، عضو تیم ملی)
• جلال لطیفی (قهرمان کشتی، قهرمان آسیا، عضو تیم ملی)
• عباس صمیمی
• محمود صمیمی
• داریوش صمیمی
• محمد صمیمی
• محمد حمزه پور
• ابراهیم میرزاپور
• کرامت چمن

در لابلای اسناد تاریخی مکتوب می توان به هویتُ فرهنگ و آداب و رسوم و تحولات تاریخی و اجتماعی و سیاسی یک گروه - دولت- شخص و قوم پی برد. بنابراین اسناد منابعی قابل احترام در مطالعات  بشمار می روند  . در قلمرو ایل بزرگ دشمن زیاری همواره افراد متعصب به تبار و طایفه و ایل خود بودند که این اسناد را نزد خود نگهداری می کردند. اگر این افراد در راس ایل قرار داشتند معلوم است که به فراخور امکانات و نیروهایی که دارند اسناد را بهتر نگهداری می کردند برای اینکه اطاله کلام نشود شما را به مشاهده این سند تا چند روز آینده دعوت می کنم.